Tereny chronione akustycznie – klasyfikacja i dopuszczalne poziomy hałasu

Tereny chronione akustycznie to obszary, dla których prawo ochrony środowiska ustala dopuszczalny poziom hałasu ze względu na rodzaj terenu i sposób jego zagospodarowania. Klasyfikację oraz dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Spis treści

1. Czym są tereny chronione akustycznie?
2. Klasyfikacja terenów chronionych akustycznie w prawie ochrony środowiska
3. Dopuszczalny poziom hałasu bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
4. Dopuszczalny poziom hałasu dla ruchu drogowego i kolejowego
5. Ochrona akustyczna, mapa akustyczna i program ochrony przed hałasem
6. Jak AvesNature wspiera ochronę przed hałasem?

Najważniejsze wnioski

• Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku zależą od rodzaju terenu chronionego akustycznie i pory doby.
• Klasyfikację terenów oraz dopuszczalne poziomy hałasu określa rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r.
• Rodzaj terenu wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku z faktycznego zagospodarowania terenu.
• Dla dróg i linii kolejowych obowiązują wyższe dopuszczalne poziomy hałasu niż dla instalacji i zakładów.
• Ochrona przed hałasem polega na utrzymaniu poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie.

Czym są tereny chronione akustycznie?

Tereny chronione akustycznie to obszary, którym prawo ochrony środowiska przypisuje dopuszczalny poziom hałasu ze względu na ich funkcję i sposób zagospodarowania terenu. Zaliczamy do nich zabudowę mieszkaniową, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, strefy uzdrowiskowe oraz tereny szpitali.

Ochrona akustyczna obejmuje obszary, na których ludzie mieszkają, leczą się lub wypoczywają. Hałas powoduje pogorszenie stanu akustycznego środowiska i wpływa na prawo do ochrony zdrowia. Dla każdej kategorii obowiązują dopuszczalne poziomy hałasu określone wskaźnikami LAeqD, LAeqN, LDWN i LN.

Zgodność inwestycji z tymi progami sprawdzamy w ramach analizy akustycznej inwestycji oraz pomiaru hałasu i pomiarów akustycznych.

Klasyfikacja terenów chronionych akustycznie w prawie ochrony środowiska

Klasyfikacja terenów chronionych akustycznie dzieli obszary na kategorie o różnej wrażliwości na hałas. Minister właściwy do spraw środowiska określił w rozporządzeniu grupy terenów oraz przypisane im dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku.

Podstawą jest ustawa Prawo ochrony środowiska oraz rozporządzenie ministra środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu. Dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone osobno dla pory dnia i pory nocy. Wartości są zróżnicowane według rodzaju terenu i rodzaju źródeł hałasu.

W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się tereny podlegające ochronie. Ustala się je, mając na uwadze potrzebę zapewnienia należytej ochrony środowiska przed hałasem. Na każdym takim terenie obowiązują dopuszczalne poziomy hałasu przypisane jego funkcji.

Dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku według rodzaju terenu (źródła inne niż drogi i linie kolejowe)

Wartości w zestawieniu dotyczą pozostałych źródeł hałasu, czyli instalacji, zakładów i działalności będącej źródłem hałasu. Zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna ma niższy dopuszczalny poziom niż zabudowa wielorodzinna. Progi dla pory nocy są niższe niż dla pory dnia.

Dopuszczalny poziom hałasu bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rodzaj terenu ustala się na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenu. Tereny faktycznie zabudowane domami jednorodzinnymi traktuje się jako zabudowę jednorodzinną, nawet gdy plan nie obowiązuje.

Zasada ta wynika wprost z ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ ocenia sposób zagospodarowania danego terenu oraz terenów sąsiednich. Dzięki temu dopuszczalne poziomy hałasu przypisuje się realnej funkcji obszaru, a nie samym zapisom planistycznym.

Kwalifikacja terenu decyduje o wyniku oceny. Poziom hałasu przekraczający próg dla jednej kategorii mieści się w normie dla innej. Dlatego rzetelne ustalenie rodzaju terenu poprzedza każdą analizę akustyczną oraz każdy pomiar hałasu.

Dopuszczalny poziom hałasu dla ruchu drogowego i kolejowego

Dla dróg i linii kolejowych obowiązują wyższe dopuszczalne poziomy hałasu niż dla instalacji i zakładów. Hałas pochodzenia drogowego i kolejowego ocenia się wskaźnikami LAeqD i LAeqN oraz długookresowymi LDWN i LN.

Długookresowy średni poziom dźwięku A LDWN uśrednia dobę w skali roku. Wskaźnik LN opisuje porę nocy w skali roku. Oba wskaźniki stosuje się przy mapach akustycznych dróg, linii kolejowych i lotnisk.

Dla zabudowy jednorodzinnej przy drogach dopuszczalny poziom hałasu wynosi 61 dB w dzień i 56 dB w nocy (LAeqD/LAeqN). Dla zabudowy wielorodzinnej wartości sięgają 65 dB w dzień i 56 dB w nocy. Te progi są wyższe niż dopuszczalne poziomy hałasu dla pozostałych źródeł.

Ochrona akustyczna, mapa akustyczna i program ochrony przed hałasem

Ochrona akustyczna łączy planowanie przestrzenne, mapy akustyczne i programy ochrony przed hałasem. Mapa akustyczna pokazuje rozkład poziomu hałasu i wskazuje tereny zagrożone hałasem oraz miejsca, w których dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem są przekroczone.

Ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska. Obejmuje utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego oraz zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego. Narzędziem oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku są mapy akustyczne i programy naprawcze.

Dla inwestora liczy się decyzja o dopuszczalnym poziomie hałasu. Organ może ją wydać, gdy poziom hałasu przekracza wartości dopuszczalne. W praktyce oznacza to obowiązek ograniczenia emisji z działalności będącej źródłem hałasu w zakresie ochrony przed hałasem.

Porada specjalisty AvesNature

“Ocenę zaczynam od kwalifikacji terenu, a dopiero potem porównuję poziom hałasu z dopuszczalnym poziomem. Ten sam wynik 48 dB w porze nocy mieści się w normie 45 dB dla zabudowy wielorodzinnej, ale dla zabudowy jednorodzinnej z progiem 40 dB oznacza przekroczenie o 8 dB. Dlatego najpierw sprawdzam zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a przy jego braku analizuję faktyczne zagospodarowanie terenu. Błąd w kwalifikacji terenu zmienia cały wynik oceny i może kosztować inwestora decyzję środowiskową.”

Jak AvesNature wspiera ochronę przed hałasem?

AvesNature wykonuje analizy i pomiary hałasu dla inwestycji na terenach chronionych akustycznie. Od ponad dekady wspieramy inwestorów w uzyskiwaniu decyzji środowiskowych, realizując ponad 500 projektów w całym kraju.

Przed budową sprawdzamy zgodność inwestycji z normami w ramach analizy akustycznej inwestycji. Model propagacji dźwięku pokazuje poziom hałasu przy najbliższej zabudowie oraz tereny faktycznie chronione akustycznie.

Po uruchomieniu instalacji weryfikujemy emisję w terenie poprzez pomiar hałasu i pomiary akustyczne. Akredytowane badanie potwierdza, czy dopuszczalne poziomy hałasu określone wskaźnikami są dotrzymane na granicy terenu chronionego.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czym są tereny chronione akustycznie?

Tereny chronione akustycznie to obszary, którym prawo ochrony środowiska przypisuje dopuszczalny poziom hałasu. Należą do nich zabudowa mieszkaniowa, tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, strefy uzdrowiskowe oraz tereny szpitali.

Który akt określa dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku?

Dopuszczalne poziomy hałasu określa rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Podstawą ustawową jest Prawo ochrony środowiska.

Od czego zależy dopuszczalny poziom hałasu?

Dopuszczalny poziom hałasu zależy od rodzaju terenu chronionego akustycznie, rodzaju źródeł hałasu i pory doby. Zabudowa jednorodzinna ma niższy próg niż zabudowa wielorodzinna.

Jak ustala się rodzaj terenu bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?

Bez planu rodzaj terenu ustala się na podstawie faktycznego zagospodarowania terenu i terenów sąsiednich. Organ ocenia realną funkcję obszaru i przypisuje mu odpowiednie dopuszczalne poziomy hałasu.

Jakie poziomy hałasu obowiązują przy drogach?

Dla ruchu drogowego dopuszczalny poziom hałasu jest wyższy niż dla instalacji. Dla zabudowy jednorodzinnej wynosi 61 dB w dzień i 56 dB w nocy.

Czym jest mapa akustyczna?

Mapa akustyczna pokazuje rozkład poziomu hałasu i wskazuje tereny zagrożone hałasem. Służy do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku.

Co oznacza przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu?

Przekroczenie to różnica między zmierzonym poziomem hałasu a dopuszczalnym poziomem dla danego terenu. Skala jest logarytmiczna, więc wzrost o 3 dB oznacza podwojenie energii akustycznej.

Kiedy warto zlecić analizę lub pomiar hałasu?

Analizę akustyczną zleca się przed budową, gdy źródło hałasu jeszcze nie istnieje. Pomiar hałasu wykonuje się po uruchomieniu instalacji lub na żądanie organu.

Materiał ma charakter informacyjny. Wartości dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku każdorazowo wynikają z rozporządzenia oraz kwalifikacji terenu chronionego akustycznie dla danej inwestycji.